Abstract

TALJARD, Elsabé; FAAβ, Gertrud; PRINSLOO, Danie  and  BOSCH, Sonja. Endemann se Wörterbuch der Sotho Sprache (1911): 'n waardige kandidaat vir digitalisering. Lexikos [online]. 2025, vol.35, pp.462-481. ISSN 2224-0039.  https://doi.org/10.5788/35-1-2050.

Hierdie artikel herevalueer Wörterbuch der Sotho Sprache, 'n histories betekenisvolle dog verwaarloosde Sotho-Duitse woordeboek, wat in 1911 deur die Ber-lynse sendeling Karl Endemann gepubliseer is. Die marginalisering daarvan spruit uit sy keuse van Duits as doeltaal, verouderde ortografie, sendingoriëntasie en afwyking van moderne leksikografiese beginsels. Eerder as 'n konvensionele vergelyking met moderne Sepedi-woordeboeke, plaas hierdie studie Endemann se werk binne sy historiese en kulturele konteks. Sleutelleksikografiese elemente soos die hantering van grammatikale formatiewe, alfabetiese kategorieë, hoëfrekwensie-lemmas, semanties-verwante paradigmas en kultureel betekenisvolle inskrywings word in detail ontleed. Die bevindinge openbaar dikwels sterkpunte wat ooreenstem met of selfs dié van latere Sepedi-woordeboeke oortref. Ten spyte van die waarde daarvan, bly gebruikerstoegang beperk weens linguistiese kompleksiteit en onbeskikbaarheid. Met digitisering wat nou deur die uitgewer toegelaat word, sit hierdie studie 'n multifase strategie uiteen om bruikbaarheid te verbeter, insluitend die gebruik van OCR4all, oopbronsagteware vir teksherkenning. Alhoewel die digitiserings-proses nie sonder uitdagings is nie, het die toepassing van OCR4all indrukwekkende akkuraatheid opgelewer. Ten spyte van die hoë kwaliteit uitset, noodsaak 'n foutmarge egter handmatige verifikasie om die integriteit van die gedigitiseerde inhoud te verseker as 'n betroubare en toeganklike hulpbron vir moderne gebruikers.

Keywords : endemann; sotho-duits; kulturele erfenis; grammatikale formatiewe; historiese konteks; leksikografiese beginsels; digitisering; ocr4all; moderne gebruikers; toeganklikheid.

        · abstract in English     · text in English     · English ( pdf )