SciELO - Scientific Electronic Library Online

 
vol.32 issue1Sabbath controversy in MatthewA structured approach to pastoral care and poverty author indexsubject indexarticles search
Home Pagealphabetic serial listing  

Verbum et Ecclesia

On-line version ISSN 2074-7705
Print version ISSN 1609-9982

Verbum Eccles. (Online) vol.32 n.1 Pretoria  2011

http://dx.doi.org/10.4102/ve.v32i1.477 

ORIGINAL RESEARCH

 

Oorsake van kerkkrimping binne die tradisioneel Afrikaanssprekende gereformeerde kerke in Suid-Afrika

 

 

Ben Jacobus De Klerk; Phia Van Helden

Practical Theology, North-West University, Potchefstroom Campus, South Africa

Correspondence

 

 


ABSTRACT

The focus of this article was to pursue factors regarding the declining numbers in the traditional Afrikaans speaking reformed churches in South Africa. This intertwined phenomenon was studied according to theonome reciprocity as portrayed in the covenant and embedded in the Great Commission. The unstoppable drive of the Spirit is recognised in a levelling wave approximately every 500 years. It is also recognised in the wave where mainstream Christianity moves from the northern to the southern hemisphere, as well as cyclic movements typical to the Christian religion. Man's involvement is categorised as factors that are difficult to measure, as well as factors that can be measured. Paradigms, as factors difficult to measure and contributing to the decline of churches, form the background to the manifestation of the measureable factors.


 

 

Full text available only in PDF format.

 

 

Literatuurverwysings

Altemeyer, B., 2004, 'The decline of organized religion in Western civilization' [Die agteruitgang van georganiseerde godsdiens in die Westerse beskawing], International Journal for the Psychology of Religion14(2), 77-89, viewed 10 June 2008, from http://www.puk.ac.za:2048/login?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001447120&loginpage=Login.asp&site=ehost-live]

Barret, D.T., Kurian, G.T. & Johnson, T.M., 2001, World Christian Encyclopedia. A comparative survey of churches and religions in the modern world [Wê         [ Links ]reld Christelike Ensiklopidie: 'n Vergelykende opname van kerk en gelowe in die moderne wêreld], Volume 1, Oxford, Oxford.

Beukes, A.P.J., 2007, Almanak, Jaargang 101, SENTEK.         [ Links ]

Björk, D., 2006, 'The future of Christianity in Western Europe: the end of a world' [Die toekoms van die Christendom in Wes-Europa: Die einde van 'n wêreld], Missiology 34(3), Jl:309-324, viewed 10 June 2008, from http://www.puk.ac.za:2048/login?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001521288&loginpage=Login.asp&site=ehost-live]

Bosch, D.J., 1991, Transforming mission - Paradigm shifts in theology of mission [Sending transformasie: Paradigma skuiwe in sending teologie],         [ Links ] Orbis Books, New York.

Botes, H., 2006, 'Briewe van ons lesers: Koninkryksbouers of koninkrykslopers?', Kerkblad, Julie, 48.         [ Links ]

Botha, G.N.V., 2006, 'Altyd reformerend! Die GKSA se roeping ook in 2006', Die Kerkblad Okt., 22-23.         [ Links ]

Botha, N., 2006a, 'Nou ken ons ons ellende beter', Die Kerkblad Mei, 47.         [ Links ]

Breytenbach, H., 2007, 'Die verskynsel van geestelike entoesiasme', Kompas 16(5), 4-7.         [ Links ]

Brouwer, R., De Groot, K., De Roest, H., Sengers, E. & Stopples, S. (reds.), 2007, 'Levend liggaam: Dynamiek van christelijke geloofsgemeenschappen in Nederland' [Die lewende liggaam: Dinamiek van die Christelike geloofsgemeenskap in Nederland],         [ Links ] Kok, Kampen.

Buchner, E., 2007, 'Geld, besittings gawe van God', Beeld, 03 September, p.12.         [ Links ]

Burger, C., 1995, 'Gemeentes in transito - vernuwingsgeleenthede in 'n oorgangstyd', Lux Verbi, Kaapstad.         [ Links ]

Burger, C., 1999, Gemeente en bediening 4: Gemeentes in die Kragveld van die Gees- oor die unieke identiteit, taak en bediening van die kerk van Christus, BUVTON, Stellenbosch.         [ Links ]

Cameron, H., Richter, P., Davies, D. & Ward, F., 2005, Studying local churches: A handbook ['n Handboek vir die studie van plaaslike kerke], SCM Press, London.

Cilliers, J., 1994, 'Pneumatologie en metodologie: 'n homiletiese perspektief', Nederduitse Gereformeerde Teologiese Tydskrif 35(2), 251-255.         [ Links ]

Crockett, A., & Voas, D., 2006, 'Generations of decline: religious change in 20th-century Britain' [Agteruitgang van geslagte: Godsdienstige veranderinge in die 20ste eeuse Brittanje], Journal for the Scientific Study of Religion 45(4D), 567-584, viewed 10 June 2008, http://www.puk.ac.za:2048/login?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001555987&loginpage=Login.asp&site=ehost-live]

De Klerk, B.J., 2000, 'Liturgiese identiteitsvorming as antwoord op die invloed van die verbruikerskultuur', In die Skriflig 34(4), 451-468.         [ Links ]

De Wet, F.W., 2000, 'Geloofswaarneming - 'n Teologies-estetiese benadering tot Praktiese Teologie', Proefskrif voorgelê vir die graad Theologiae Doctor in Praktiese Teologie aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.         [ Links ]

De Wet, F.W., 2005, 'Om in die Gees te begin en in eie krag te eindig - die noodsaak van 'n Skrifgefundeerde prakties-teologiese Pneumatologie', In die Skriflig 39(3), 505-525.         [ Links ]

Dreyer, A., 2009, 'Hoe begin mens oor?', Beeld, 13 Januarie., p. 13.         [ Links ]

Dreyer, P.S., 1990, Almanak, 84ste jaargang, Gutenberg, Pretoria-Wes.         [ Links ]

Du Toit, B., 2000, God? Geloof in 'n postmoderne tyd, CLF-Uitgewers, Bloemfontein.         [ Links ]

Du Toit, F., Hofmeyer, H., Strauss, P., Van der Merwe, J., 2002, Moeisame pad na vernuwing: Die NG Kerk se pad van isolasie en die soeke na 'n nuwe relevansie, Barnabas, Bloemfontein.         [ Links ]

Erasmus, J.C. & Hendriks, H.J., 2003, 'Religious affiliation in South Africa early in the new millennium: Markinor's World Values Survey' [Godsdienstige affiliasie in Suid-Afrika vroeg in die nuwe millenium: Markinor se Wêreld Waardes Opname], Journal of Theology for Southern Africa 117, 80-96.

Floor, L., 1979, Hy wat met die Heilige Gees doop, N.G. Kerkboekhandel, Pretoria.         [ Links ]

Fraker, A.T. & Spears, L.C. (eds.), 1996, The private writings of Robert K. Greenleaf Seeker and servant reflections on religious leadership [Die private geskrifte van Robert K.         [ Links ] Greenleaf. Die refleksies van 'n werksoeker en dienskneg op godsdienstige leierskap], Jossey-Bass Publishers, San Francisco.

Gaum, F., 1990, Jaarboek van die Nederduistse Gereformeerde Kerke, Jaargang 141, Nasionale Boekdrukkery, Kaap.         [ Links ]

Giliomee, H., 2004, Die Afrikaners: 'n Biografie, Tafelberg, Kaapstad.         [ Links ]

Gill, R., 2003, The 'Empty' Church Revisited [Herbesoek aan die 'leë         [ Links ]' kerk], Ashgate, Burlington.

Greenleaf, R.K., 1996, Seeker and servant reflections on religious leadership [Die refleksies van 'n werksoeker en dienskneg op godsdienstige leierskap],         [ Links ] Jossey-Bass Publishers, San Francisco.

Hendriks, H.J., 1993, 'Die 1991-bevolkingsensus-tendense en die Afrikaanse kerke', Nederduits Gereformeerde Teologiese Tydskrif 34(4), 542-551.         [ Links ]

Hendriks, H.J., 1996, 'Kerkspieël en die NGK statistiek in die wyer perspektief van die Suid-Afrikaanse bevolkingsensusse 1911-1991', Nederduits Gereformeerde Teologiese Tydskrif 37(1), 138-145.         [ Links ]

Hendriks, H.J., 1999, 'Verwagting vir die nuwe millennium: Gaan Gereformeerde Kerke groei, kwyn of verdwyn?', Woord en Daad 13, 17-19.         [ Links ]

Hendriks, H.J., 2000, 'Die Suid-Afrikaanse Godsdienstige landkaart aan die begin van die nuwe millennium: tendense in die eerste post-apartheid bevolkingsensus', Praktiese Teologie in Suid-Afrika 15(2), 73-97.         [ Links ]

Hendriks, H.J., 2000a, 'Tussen ideologiese ontnugtering en 'n nuwe visie. Waarom Afrikaners se wiele pap is',Tydskrif vir Geesteswetenskappe 40(4), 292-295.         [ Links ]

Hendriks, H.J., 2003, Die toekoms van die kerk, die kerk van die toekoms, besitig 10 Mei 2010, van http://academic.sun.ac.za/theology/Profiles/Profile_documents/Prof_Jurgens_Hendriks_Intreerede.pdf        [ Links ]

Heitink, G., 1979, Pastoraat als hulpverlening: inleiding in de Pastorale Theologie en Psychologie, 2de druk, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok, Kampen.         [ Links ]

Heitink, G., Pieterse, H.J.C. & Vos, C.J.A., 2000, ''n Poging tot saamdink', Praktiese Teologie in S.A. 15(2), 53-71.         [ Links ]

Hofmeyer, J.W. & Pillay, G.J. (ed.), 1994, A History of Christianity in South Africa ['n Geskiedenis van Christenskap in Suid-Afrika, Volume 1, HAUM Tertiary, Pretoria.

Jackson, N., 2007a, 'Terug na die kerk se DNS', Beeld, 19 Januarie, p. 13.         [ Links ]

Jackson, N., 2007b, 'Gemeente se toekoms is blink', Beeld, 18 September, p. 7.         [ Links ]

Jansen, A., 2008, ''n Ark wat nooit sal sink', By-Beeld, 13 Desember, p. 14.         [ Links ]

Jenkins, P., 2007, The next Christendom - The coming of global Christianity [Die volgende Christendom - Die koms van globale Christenskap],         [ Links ] University Press, Oxford.

Jordaan, G.J.C., 2008, 'Afrikaanse gelowiges geroep om saam te staan', Die Kerkblad Mei, 8, 9.         [ Links ]

Joubert, S., 2007, 'Genade is kern van geloof in God', Beeld, 12, 27 Augustus.         [ Links ]

Kane-Berman, J. (ed.), 2007, South Africa Survey 2006/2007 [Suid-Afrikaanse Opname 2006/2007], South Africa Institute of Race Relations (SAIRR), Braamfontein.

Kerkblad, 2007, 'Teologiese studente doen sendingprakties', April, 41.         [ Links ]

Kommers, J., 2006, 'Opwekking binnen de traditioneel-reformatorische kerken: over oprecht verlangen en grote verlegenheid', In die Skriflig 40(4), 667-690.         [ Links ]

Moes, H., 2007, 'Kultuur en geloofsbelewing: vir die "frozen chosen"', Kompas 16(5), 4-7.         [ Links ]

Niemandt, N., 2007, Nuwe drome vir nuwe werklikhede, Lux Verbi.BM, Wellington.         [ Links ]

Nürnberger, K., 2002, 'The Spirit of God: A soteriological metaphor in Biblical history and its significance for us today' [Die Gees van God: 'n Soteriologiese metafoor in Bybelse geskiedenis en die hedendaagse betekenis daarvan], Scriptura 79(1), 55-80.

Oliver, E., 2007, 'Thoughts on writing Afrikaner church history in the 21st century' [Gedagtes oor die skryf van die Afrikaner geskiedenis in die 21ste eeu], Studia Historiae Ecclesiasticae 33(1), 23-40.

Olivier, I.J., 2006, 'The strategic task of the church in creating spaces for spirituality' [Die strategiese taak van die kerk in die skepping van ruimte vir spiritualiteit],         [ Links ] PhD thesis, Dept. Practical Theology Northwest-University (Potchefstroom Campus).

Rall, M., 2007, 'Ondersoek wys rekenaar, TV neem plek van Bybel', Beeld, 02 Oktober, p. 12.         [ Links ]

Roxburgh, A.J., 1997, 'The missionary congregation, leadership and liminality' [Die missionê         [ Links ]re gemeente, leierskap en liminaliteit], Trinity Press International, Harrisburg.

Saarinen, M.F., 1992, The life cycle of a congregation [Die lewenssiklus van 'n gemeente],         [ Links ] The Alban Institute, New York City.

Schalekamp, M.E., 2005a, 'Multikulturele kerkplanting: Ons moet hande vat met ander gelowiges en kerke',Die Kerkblad Aug., 24-27.         [ Links ]

Schalekamp, M.E., 2005b, 'Missiones Ecclesiae: 'n missionêre visie en strategie in gemeentebou ten opsigte van multikulturele kerkplanting', PhD proefskrif, Noordwes-Universiteit Potchefstroom.         [ Links ]

Schoeman, J., 2006, 'Gaan oor interpretasie van die Bybel', Die Kerkblad 47, 7.         [ Links ]

Scholtz, L., 2006, 'De la Rey dui op iets groters, waarom altyd "Afrikaner" net koppel aan "rassisme"?', Beeld, 04 Desember, p.4.         [ Links ]

Schwarz, C.A., 1999, 'Paradigm shift in the church - How natural church development can transform theological thinking' [Paradigmaskuiwe in die kerk - Hoe natuurlike kerkontwikkeling teologiese denkrigtings kan transformeer],         [ Links ] Emmelsbüll - ChurchSmart Resources, Carol Stream.

Schwarz, C.A., 2000, Natural Church Development: A guide to eight essential Qualities of Healthy churches[Natuurlike Kerk Ontwikkeling: 'n Gids tot agt essensië         [ Links ]le kwaliteit van gesonde kerke], S.A. Church Wise, Randhart.

Smit, A., (red.), 1995, Gemeente en bediening 4. Nuut gedink oor leierskap in gemeentes. Die begeleiding van 'n Christelike geloofsgemeenskap, Lux Verbi, Kaapstad.         [ Links ]

Smit, C.J. & Vorster, J.M., 2000, 'Die GKSA en sy gereformeerde identiteit: Kan dit behou word in 'n postmoderne gemeenskap?', In die Skriflig 34(4), 515-533.         [ Links ]

Stilma, L., 1988, Op zoek naar de oorzaken van kerkverlating [Op soek na die oorsake van kerkverlating],         [ Links ] Ten Have, Baarn.

Strong, P., 2007, 'Romans 12:2 as an important paradigm for transformation in a Christian: a practical theological study' [Romeine 12:2 as 'n belangrike paradigma vir transformasie in 'n Christen: 'n Praktiese,         [ Links ] telogiese studie], Thesis submitted for the degree PhD, Pastoral Studies, North-West University (Potchefstroom Campus).

Symington, J., 2007, Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke, Jaargang 158, Tydskrifmaatskappy van die NG Kerk, Wellington.         [ Links ]

Tickle, P., 2008, The great emergence [Die groot navore kome],         [ Links ] Baker Books, Michigan.

Van Aardt, P., 2006b, 'Hele geslag wit mense verlaat SA', Rapport, 24 September, p. 4.         [ Links ]

Van Coller, H.P., 2007, Perspektief en Profiel 3, p. 55-59, Van Schaik Uitgewers, Pretoria.         [ Links ]

Van der Walt, B.J., 1997, 'Afrocentric of Eurocentric? Our task in a multicultural South Africa. Scientific contributions of the Potchefstroom University for Christian Higher Education F2(67)' [Afrosentries of Eurosentries.         [ Links ] Ons taak in 'n multikulturele Suid-Afrika. Wetenskaplike Bydraes van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys], Brochures of the Institute for Reformational Studies.

Van der Walt, B.J., 2006 'Die Postmodernisme, 'n verleentheid en 'n geleentheid', Die Kerkblad, Sept., 30-32.         [ Links ]

Van der Walt, S.J. (red.) 2000, Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, Jaargang 126, United Litho, Potchefstroom.         [ Links ]

Van der Walt, T., 2007, Die Messias het gekom! 'n Gids in die Evangelies vir toegewyde Bybelstudente, 2de (hersiene) uitgawe, Potchefstroomse Teologiese Publikasies, Potchefstroom.         [ Links ]

Van Helden, S., 2002, 'Die huidige aktiwiteit van die belydende GKSA-vrouelidmaat', In die Skriflig 36(4), 1-30.         [ Links ]

Van Niekerk, A., 2007, ''n Woord onderweg', Beeld, 27 Oktober, p. 14.         [ Links ]

Van Rooy, J.A., 2006, 'Ons sendingerfenis en die vrugte na 100 jaar', Die Kerkblad Sept., 21, 22.         [ Links ]

Van Rooy, K., 2007a, 'Kan die Gereformeerde Kerke hoegenaamd nog met die evangelie uitreik?', Die Kerkblad, Apr., 39-41.         [ Links ]

Van Rooy, K., 2007b, 'Sendingwerk in die toekoms Hoe en waarheen?', Die Kerkblad Apr., 30-32.         [ Links ]

Van Ruler, A.A., 1969, Theologisch werk [Teologiese werk],         [ Links ] Deel I, Callenbach, Nijkerk.

Van Wyk, J.H., 2006, 'Ek soek 'n nuwe kerk', Die Kerkblad Mei, 6, 7.         [ Links ]

Venter, C., 1996, Uitkringende liefdesbetoon. Kommunikatiewe handelinge in diens van die onderlinge liefdesgemeenskap in die kerk, RGN, Pretoria.         [ Links ]

Venter, C.J.H., 2006, 'Prediking wat transformeer - praktiesteologiese gesigspunte', In die Skriflig 39(2), 217-237.         [ Links ]

Vogel, W., 2008, Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, Jaargang 134, V & R Drukkery (Edms.) Bpk, Pretoria.         [ Links ]

Walls, A.F., 2002, The Cross-cultural process in Christian history - Studies in the Transmission and Appropriation of Faith [Die Kruis-kulturele proses in die Christelike geskiedenis - Studies in die Oordrage en Bewilligheid van Geloof],         [ Links ] T & T Clark, Edinburgh.

Ward, K., 2004, 'Is New Zealand's future churchless?' [Is Nieu-Seeland se toekoms kerkloos?], Stimulus, 12(2) viewed 10 June 2008, from http://www.puk.ac.za:2048/login?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=rfh&AN=ATLA0001591483&loginpage=Login.asp&site=ehost-live]

Warren, R., 2005, Doelgerigte kerk, Struik Christelike Boeke, Kaapstad.         [ Links ]

Wijnbeek, M., 2007, 'Die kerke loop leeg en leër en leër', Die Kerkblad Julie, 43-45.         [ Links ]

Woodhead, L., 2004, 'An introduction to Christianity' ['n Inleiding tot Christenskap], Cambridge University Press, Cambridge.

 

 

Correspondence:
Ben de Klerk
PO Box 147
Potchefstroom Campus, North-West University
Private Bag X6001
Potchefstroom 2520
South Africa
Email: ben.deklerk@nwu.ac.za

Received: 12 Nov. 2010
Accepted: 15 Mar. 2011
Published: 24 June 2011

Creative Commons License All the contents of this journal, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Commons Attribution License