SciELO - Scientific Electronic Library Online

 
vol.68 número1What is the importance of executing rituals 'correctly' and why do people continue to engage in them?The translation of [eksousia] in John 1:12 índice de autoresíndice de materiabúsqueda de artículos
Home Pagelista alfabética de revistas  

Servicios Personalizados

Articulo

Indicadores

    Links relacionados

    • En proceso de indezaciónCitado por Google
    • En proceso de indezaciónSimilares en Google

    Bookmark

    HTS Theological Studies

    versión impresa ISSN 0259-9422

    Herv. teol. stud. v.68 n.1 Pretoria  2012

     

    ORIGINAL RESEARCH

     

    Analitiese Konsepte in middel-Foucault

     

    Analytic concepts in middle Foucault

     

     

    Johann Beukes

    Departement of Philosophy, University of Johannesburg, South Africa

    Correspondence to

     

     


    ABSTRACT

    This article investigates prominent analytic concepts in the philosophical historiographies of Michel Foucault (1926-1984), with specific regards to the work done in the middle phase of his career. These concepts accentuate the relation between history, power and contingency within the context of social inquiry. The author qualifies a particular order in the isolation of these concepts from the middle part of Foucault's oeuvre: the notion of present history is introduced as the central concept in Foucault's analyses from this period. It is argued that the notion of present history sustains Foucault's other unique historiographical and socio-diagnostic tools from the particular period, namely archaeology, genealogy, discourse and power analysis. The article contributes to Foucaultian scholarship by periodising these concepts within the larger oeuvre, without subordinating Foucault to the parameters of his own 'method'.


     

     

    Inleiding

    Hierdie artikel word opgedra aan prof. dr P.M. Venter, 'n onberispelike leermeester in die teologie, by wie ek soveel geleer het van sowel kritiese teologie as sagsinnige menswees. Ek dank God vir prof. Venter se voorbeeld, leiding en inspirasie oor bykans drie dekades heen.

    Michel Foucault (1926-1984) was professor in die Geskiedenis van Denksisteme aan die Collège de France in Parys vanaf 1970. In die 14 jaar wat hy die leerstoel beklee het, ook vanuit 'n verskeidenheid van Franse en Europese universiteite die voorafgaande 13 jaar, het Foucault 'n omvangryke reeks tekste gepubliseer waarin 'n aantal herhalende temas na vore getree het, wat na die premisse van hierdie artikel nie saamgebundel sou kon word in 'n enkele metodologies-teoretiese program nie. Eerder het Foucault via dramatiese historiese analises, waarvan gedetailleerdheid, presisie, dog aweregse resepsie, die eerste kenmerke was, die gestandaardiseerde moderne perspektief op 'n hele aantal moderne institusies en, ten grondslag daarvan, fundamentele Westerse opvattinge rondom rasionaliteit, waarheid, mag, tegniek, etiek en geregtigheid, in kort die hele sosiaalwetenskaplike milieu van die 20ste eeu, geprovokeer.

    Huiwerig dan om van 'n 'metode' by Foucault te praat, fokus hierdie artikel op aspekte in Foucault se stroom-op, modernkritiese historiografieë wat binne die konteks van die middelgedeelte van die groter oeuvre so prominent en herhalend is, dat dit minstens as tendensieuse konsepte in sy analises gekenmerk kan word. Die vraag is watter idees hierdie tendensieuse konsepte voed, hoe hierdie konsepte semanties en semiologies funksioneer en, by implikasie, hoe toepaslik hierdie konsepte sou kon wees as komplemente vir gestandaardiseerde, kwalitatiewe en induktiewe metodes soos teksanalise, waarneming, asook progressiewe historiese ondersoeke, in die sosiale wetenskappe.

    Die beskrywing van 'n metodologie is inderdaad kontroversieel in die Foucault-navorsing: Moet Foucault gelees word as 'n onmetodologiese historiograaf wat juis nie in die modernistiese korset van 'n 'metode' en implisiet 'n 'teleologie' ingedwing wou word nie, of moet die herhalende, duidelik-isoleerbare aspekte van sy analises nie dui op metodiese kwaliteite in sy provokatiewe analises van onder meer waansin, dissipline, dissidentskap, kriminaliteit, geestessiekte, sanitasie, delirium, patologie, seksualiteit, 'goewermentaliteit' - en al die moderne institusies wat hierdie 'Ander' (Beukes 1996:233-235) in bedwang hou - en so meer nie?