SciELO - Scientific Electronic Library Online

 
vol.66 issue1Acts for today's missional churchCan the chasms be bridged? Different approaches to Bible reading author indexsubject indexarticles search
Home Pagealphabetic serial listing  

Services on Demand

Article

Indicators

Related links

  • On index processCited by Google
  • On index processSimilars in Google

Share


HTS Theological Studies

On-line version ISSN 2072-8050
Print version ISSN 0259-9422

Herv. teol. stud. vol.66 n.1 Pretoria Jan. 2010

 

ORIGINAL RESEARCH

 

Die Skrif is aan ons toevertrou: Die implikasie van τὰ λόγια τοῦ θεοῦ in Romeine 3:2

 

 

Benno A. Zuiddam

Skool vir Bybelwetenskappe & Antieke Tale, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom-kampus, Suid-Afrika. Greenwich School of Theology, Engeland

Correspondence to

 

 


ABSTRACT

In Paul's Epistle to the Romans, the expression τ λóγια το θεο refers to speech of God that was entrusted to the Jews as a people. This includes everything He spoke through Moses and the prophets. The apostle presents this as a matter of the greatest privilege to his readers, both for its authoritative contents and the personal involvement of the God of the Covenant it represents. Paul uses these 'oracles' or 'very words of God' as a collective reference (indicated by τ) to all divine speech that was entrusted to the Jews before the revelation of God's righteousness in Christ, to which these λóγια το θεο bore witness in advance. This article consequently argues that τ λóγια το θεο refers to the Bible as phenomenon, the revealed Word of God that was entrusted to the Jewish people.

Keywords: Orakel; Bybel; Paulus; Bybelvertaling; openbaring


 

 

PROBLEEMSTELLING

Paulus se brief aan die Romeine kan gesien word as die beknopte, sistematiese teologie van die Apostoliese Christendom. Dit behandel verskeie dogmatiese onderwerpe, onder andere kennis van God en sy wil deur mense wat onderwerp is aan die gevolge van die sondeval. Dit speel 'n sentrale rol in die eerste hoofstukke van die brief. Hierdie artikel voer aan dat die grondslag van Paulus se raamwerk nie godsdienstige insigte is wat die mense self verkry nie - in elk geval nie volgens die skrywer self nie. Volgens hom is die spesifieke openbaring van Godsweë aan Abraham se nakomelinge die betekenisvolste faktor wat 'n verskil gemaak het en wat die Jode in hierdie spesiale verhouding met die Here geplaas het. Die apostel maak hierdie kernstelling in Romeine 3:1-2:

τ ον τ πεισσν το Ίουδαου τς φέλεια τς πειτοµς; πολ κατ πντα τóπον πτον µν γ τι πιστεθησαν τ λóγια το θεο.

Het dit dan enige voordeel om 'n Jood te wees, en het die besnydenis enige nut? Ja, baie, in allerlei opsigte. Die belangrikste is dat God sy woorde aan die Jode toevertrou het. (1983/1992-vertaling)1

Die doel van hierdie artikel is om die implikasies van die gebruik van die Griekse woorde τ λóγια in die literêre konteks van Romeine 3:2 te bepaal. Die semantiese teorie wat hierby gebruik is, is die filologiese benadering, wat die teks vanuit sy grammatiese en literêre konteks probeer verstaan. Op grond van daardie begrip word betoog dat die huidige Afrikaanse vertalings van die teks verbeter kan word, aangesien die wesenlike betekenis van τ λóγια το θεο onvoldoende verstaanbaar is vir die leser wat geen kennis van die Grieks het nie. Die 1933/1953- Afrikaanse vertaling gee πολ κατ πντα τóπον πτον µν γ τι πιστεθησαν τ λóγια το θεο soos volg weer: 'Ten eerste tog seker dat aan hulle die woorde van God toevertrou is' (Engels: 'In the first place really that they have been entrusted with the words of God'). Die 1983/1992-vertaling doen dit effens anders: 'Die belangrikste is dat God sy woorde aan die Jode toevertrou het' (Engels: 'Most important is that God entrusted his words to the Jews').

Interessant genoeg word τ λóγια in Romeine 3:2 nader bepaal deur die besitlike toevoeging το θεο. In hierdie artikel word aangevoer dat God nie net sy woorde aan die Joodse volk toevertrou het nie, maar dat Paulus baie meer impliseer. Dit gaan nie om 'n gevoelsmatige kennis nie, nog minder om 'n gesamentlike gevoelsmatige kennis waarop 'n groep Paulinistiese Christene saam besluit het. Die Griekse teks dui op iets heel anders. Dit gaan, volgens die skrywer, om 'orakels' van God. Hulle kom van Bo af en is nie uitgedink namens God deur die mens hier benede nie. Paulus het meer algemene woorde (bv. λóγος) tot sy beskikking gehad, maar hy het verkies om 'n seldsamer Griekse woord te gebruik. Hierdie woord is in wese 'n orakel, 'n Godspraak wat die mens net ontvang en deurgee. Die meervoud dui aan dat dit gaan om 'n versameling of die verskynsel van Godsprake. Die goddelike oorsprong word dan nog verder versterk deur το θεο.

Gevolglik word in hierdie artikel voorgestel dat λóγια in Romeine 3:2 nie as blote 'woorde' verstaan moet word nie, maar in sigself as goddelike kommunikasie beskou moet word. Die gebruik van το θεο is nie net 'n nadere kwalifikasie nie, soos dit by 'n ander woord, byvoorbeeld λóγος, sou gewees het. Deur die aanwesigheid van τ λóγια moet ons spreek van 'n toutologie wat die saak wil beklemtoon. Die apostel wil duidelik stel dat God sy geopenbaarde woord in bewaring aan die Jode gegee het. Ek toon dit nader aan deur die wyer konteks van die vers in ag te neem en dan deur die onmiddellike tekstuele konteks te belig, Romeine 2:25 tot 3:4. Vervolgens word 'n nadere eksegese van die eintlike vers, Romeine 3:2, as die onmiddellike konteks van λóγια το θεο aangebied. Dit lei tot 'n filologiese gevolgtrekking oor die betekenis van λóγια in Romeine 3:2 en 'n voorstel vir 'n nuwe Bybelvertaling.

 

WYER KONTEKS VAN ROMEINE 3:2 IN DIE BRIEF

Paulus se brief aan die Romeine is welbekend vir sy dogmatiese behandeling van vraagstukke soos redding deur die geloof in Christus vir Jood sowel as Griek (hoofstuk 1-4), die probleem van sonde vir 'n Christen en die nuwe lewe deur die Heilige Gees (hoofstuk 9-11), gevolg deur praktiese geestelike sake (hoofstuk 12-15) en 'n reeks groete (hoofstuk 16).

Romeine 3:2 staan in die nadere tekstuele konteks van Paulus se behandeling van die redding vir heidene én Jode deur die evangelie van Jesus Christus, die Messias met die naam 'die HERE red' (vgl. Josua).

Paulus voer gronde daarvoor aan dat God sowel Jode as heidene tereg beskuldig van sonde en goddeloosheid. God kwalifiseer albei groepe as sondaars wat nie 'n verskoning het nie (2:9; 3:9). Indien dit nie hul gewete is wat hulle veroordeel met die natuurlike kennis wat hulle kon gehad het van God as hul Skepper (2:12) nie, dan gee die Wet vir die Jode genoegsame inligting om te sien dat hulle tekortskiet in die oë van die God van die Verbond (2:21-24). Dit is in hierdie verband, as deel van daardie debat, dat die wyer perikoop waartoe Romeine 3:2 behoort (2:25-3:2) sy plek inneem. Hierdie perikoop is deel van die argument dat ondanks die feit dat hulle die Wet het, die Jode sulke sondaars is dat hulle die oorsaak is dat die Naam van God onder die heidene gelaster word (2:24).

Romeine 3:3 tot 19 wys dat ongeloof, ongehoorsaamheid en huigelary by die Jode geen afbreuk doen aan God se geopenbaarde standaarde nie (3:3-4). In teendeel, in die lig van die Woord word die mens juis bewus van sy sonde en van God se waarheid. In hierdie situasie kan die mens self geen verandering bring nie. Hy kan homself nie regmaak nie. Pogings om vir sonde te vergoed deur goeie dade gaan nie werk nie, want die kwaad is reeds gedoen en kan nie ongedaan gemaak word nie. Die mens kan egter op 'n ander wyse herstel in 'n regte verhouding met God, deur die geloof in God se genade en verlossing wat beskikbaar gemaak is deur Jesus Christus (3:21-26).

 

LITERÊRE KONTEKS: ROMEINE 2:25 TOT 3:4

Inleiding

Die meer onmiddellike konteks van Romeine 3:2 is die perikoop (2:25-3:4), wat handel oor die moontlike voordele van Jood-wees en die besnydenis. In die voorafgaande verse, 2:17 tot 24, bevraagteken Paulus die integriteit van die Jode wat God se Wet preek, maar dit self nie gehoorsaam nie. Nadat hy hierdie oneerlike gedrag veroordeel, praat die apostel verder oor die beginselsaak: Wat is nou eintlik die spesiale status wat die Jood het (2:25-29)?2 Wat is die verskil tussen heiden en Jood? Wat maak die Jode besonders? Dis hoekom Paulus begin om die vraag te vra watter voordeel daarin lê om 'n Jood te wees, gevolg deur sy antwoord in 3:2. Hoewel die volgende vers (3:3) 'n nuwe reeks vrae begin en 'n ander tema inlui (van God se geregtigheid teen die agtergrond van die sondigheid van die mens, waarby Paulus die twee versoen deur die geregtigheid van die geloof in 3:21-26), is 3:3 tot 4 'n verbinding tussen die twee onderwerpe. Dit lê die grondslag van die redding van die mens deur te wys op God se bemoeienis met die mens en die betroubaarheid van sy spreke. Op hierdie wyse versterk 3:3 tot 4 die τ λóγια το θεο van 3:2. In die lig van hierdie eenheid van gedagte sou dit dus verkeerd wees om 3:3 tot 4 nie te verreken by die onmiddellike konteks van Romeine 3:2 nie.

Gehoorsaamheid aan die Woord

Om die gerigtheid op God se openbaring van die konteks, wat lei tot die verklaring oor die λóγια το θεο in 3:2, beter te verstaan, is dit van belang om enkele taalkundige opmerkings te maak.

In 2:26 gebruik die apostel 'n constructio ad sensum. Die tasbare πειτοµή (besnydenis) word abstrak gebruik om dié wat uit die besnydenis is, die Jode, te beskryf (vgl. Blass, Debrunner & Rehkopf 1990:231-232). Dit word dan verbind met λογισθήσεται (word gereken, vgl. Zerwick & Grosvenor 1988:463). Die direkte objek van hierdie oorganklike werkwoord (Geddes & Grosset 2005:206) is die genoemde πειτοµή: κοβυστα ατο ες πειτοµν λογισθήσεται (sy 'onbesnedenheid' word vir hom tot besnydenis gereken). Dit wys dat God in die eerste plek belangstel in gehoorsaamheid aan sy Woord.3 Die leser word hier voorberei op die uitspraak in Romeine 3:2. Dis immers God se Woord wat die Jode ontvang het en wat hulle van die heidene onderskei. Dié wat gehoorsaam sonder dat hulle besny is, is beter as ongehoorsame Jode (2:27).4 In hierdie vers gebruik Paulus dan die voorsetsel δι met 'n genitivus van omstandigheid (vgl. Blass et al. 1990:180-181) om die voorreg van God se spreke met die Jode se gebrek aan gehoorsaamheid te kontrasteer.5 Zerwick en Grosvenor (1988:463): 'You who with (or for) all your written code and circumcision are ...'. Dit gaan vir Paulus om gehoorsaamheid aan die Woord. Hy versterk die gedagte in 2:28 met die gebruik van ες φανεν (openlik, na buite toe, vgl. Blass et al. 1990:216). Dit kontrasteer hy dan in 2:29 met 'n parallellisme: ν τ κυπτ (in die verborge, vgl. Blass et al. 1990:216). Dit is nie hy wat aan die buitekant 'n Jood is nie ( ν τ φανε Ίουδαóς) maar hy wat aan die binnekant 'n Jood is ( ν τ κυπτ Ίουδαος) wat God se goedkeuring wegdra.

Die mens word gebring tot gehoorsaamheid aan God deur die Heilige Gees,6 nie deur voorskrifte nie (2:29). Die Verbond wat God met die Jode gesluit het en waarvan die besnydenis die verbondsteken is, bring 'n verpligting tot gehoorsaamheid aan God se Woord (Viard 1975:86). Paulus gebruik die woord φέλεια (3:1) in hierdie verband. Hy praat van φέλεια τς πειτοµς, die voordeel oor verbondskinders ('n vorm van metonomie, 'n 'abstractum pro concreto', vgl. Muskens 1984:71). Met ander woorde, Paulus praat nie oor die voordele van fisiese besnydenis nie, maar het sy oog op die hele Joodse volk, vroue en kinders ingesluit. Op hierdie wyse maak die apostel duidelik dat dit vir hom gaan om praktiese gehoorsaamheid aan die Woord van God en nie om 'n ritualistiese argument nie.

Dan het Paulus sy lesers voorberei om die vraag van Romeine 3:1, naamlik 'Watter voordeel het dit dan om 'n Jood te wees, as dit nie die fisiese teken is wat die geestelike verskil maak nie?' te vra. Die waarde en uitnemendheid van die Jode was nie gegrond op eie verdienste nie, maar op dit wat God aan hulle toevertrou het. Met ander woorde, hierdie was 'n saak van genade en nie van rassistiese hoogmoedigheid nie, 'n godsdienstige voorreg wat daaruit bestaan het dat God vir hulle sy lig gegee het op hul pad (Pirot & Clamer 1948:51). Hierdie vraag is die strukturele inleiding tot 3:2 wat die antwoord bevat (vgl. Blass et al. 1990:104). Daar is ook 'n verbinding tussen die twee verse deur die slot van die uitdrukking τ ον τ πεισσν το Ίουδαου (vgl. Schmithals 1988:105). Die Jood is kollektief gebruik, dit verteenwoordig die Jode in die algemeen (vgl. Blass et al. 1990:115). Om hierdie rede gebruik Paulus die meervoud by die werkwoord πιστεθησαν in 3:2 (vgl. Zerwick & Grosvenor 1988:464) sonder 'n verdere persoonlike voornaamwoord. Die groot verskil vir Paulus tussen Jood en heiden is dat aan die Jode die Woord van God, τ